Tartışmalara Yol Açan Stres Çarkları Bazı Okullarda Yasaklanmaya Başladı

0
5.752 views

Çok kısa zamanda en moda oyuncağa dönüşen ve çocuklar arasında inanılmaz bir hızla yayılan “stres çarkları” yeni tartışmalara sebep olmaya başladı. Bu popüler oyuncağın çocukların odaklanmasına yardımcı olması beklentisi yaratılırken, aşırı dikkat dağıttıkları gerekçesiyle Amerika ve İngiltere’deki pek çok okulda yasaklandılar. Üstelik kaygıdan dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna (DEHB), otizmden sigarayı bırakmaya, stresi azaltmaktan uzun araba yolculuklarında uyanık kalmayı sağlamaya kadar sayısız iddiayla pazarlanan stres çarklarının bu iddialarına yönelik hiçbir bilimsel kanıt bulunmaması da ayrı bir tartışma konusu.

Bu oyuncakları seven ne kadar çok çocuk varsa, ondan nefret eden bir o kadar da öğretmen bulunuyor. Bazı öğretmenler bu oyuncakların sınıfta kargaşaya sebep olduğundan ve rahatsızlık verdiğinden şikayet ediyor. Eğitimcilere göre en büyük sorun stres çarklarının terapi amaçlı değil, sadece eğlence amaçlı kullanılması.

Klasik bir stres çarkı, bir çember etrafında yer alan, içinde bilyelerin olduğu üç rulmandan oluşuyor. Bir rulmandan tutup döndürdüğünüz anda üçgen şekil bir çeşit tavan vantilatörü gibi dönmeye başlıyor. Bugün bu oyuncaklara hemen her yerde ulaşmak mümkün. Çocukların elinden düşmeyen stres çarklarını yetişkinlerin elinde de görebilirsiniz.

Bir Müzik Öğretmeni: “Kaos yaratıyor”

Stres çarkları basit ve zararsız gibi görünseler de müzik öğretmeni Elizabeth Maughan bu oyuncaklardan pek hoşlanmayanlardan.

“Bir ses çıkarıyorlar” diyor Maughan. “Bir sınıfta 10 ya da 15 tane stres çarkı varsa, her yerde fırfır dönme sesi başlıyor. Bu, herkesin etrafına bakınmasına ve kimlerin oyuncağını çıkardığına bakmasına sebep oluyor. Dönüp bakmamanız imkansız, bu yüzden inanılmaz dikkat dağıtıyor.”

Beş ve altıncı sınıf öğretmeni olan Maughan, bu oyuncakların Nisan ortasından itibaren ortaya çıktığını söylüyor: “Sanki bir gün sadece birkaç tane vardı ve ertesi gün birkaç tane daha oldu ama sonraki gün herkesin elindeydi. Gerçekten çok hızlı yayıldılar. Çocuklar bunları elbette düşürüyorlar, çatlatıyorlar ve parçaları yerlere saçılıyor. Sonrada sınıfın içinde top bilyelerin peşine düşüyorlar. Kaosu daha da artırıyor bu.”

Stres çarkları o kadar fazla sorun çıkarmış ki Maughan’ın okulu sonunda bu oyuncakları yasaklamış. Bu müzik öğretmeninin okulu stres çarklarına son veren tek okul değil. Amerika ve İngiltere’de pek çok okul stres çarklarını sınıflarda yasaklamaya başladı bile.

Yanlış Pazarlamaya Aldanmayın!

Bazı insanlarsa stres çarklarının sadece bir dikkat dağıtıcı olmaktan çok daha fazlası olduğuna inanıyor. Çünkü bu oyuncaklar pek çok yerde kaygı, DEHB, otizm, odaklanma sorunları ve strese çözüm getirdiği iddialarıyla pazarlanıyor. Ancak Duke Üniversitesi’nden klinik psikolog ve profesör Scott Kollins’e göre stres çarklarının bu sorunlar üzerinde etkili olduğunu kanıtlayan hiçbir araştırma bulunmuyor.

“Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan bireylere yönelik pazarlanan benzer oyuncaklar olduğunu biliyorum. Tıpkı pek çok başka oyun ve ürünün olduğu gibi. Ancak bunların işe yaradığını gösteren hiçbir bilimsel kanıt yok henüz elimizde.”

Kollins’e göre DEHB’li çocuk sayısı o kadar fazla ki birçok ebeveyn yardım arıyor ve bu da onları hedefli – ve muhtemelen yanlış – pazarlamaya açık hale getiriyor. “Eğer ürün tanıtımlarında bu aletin özellikle DEHB’ye yardımcı olduğunu söylüyorlarsa yanlış iddialarda bulunuyorlar çünkü bu henüz düzgün bir araştırmayla değerlendirilmedi bile” diyor Kollins.

 

 

Kaynaklar: http://www.npr.org/2017/05/14/527988954/whirring-purring-fidget-spinners-provide-entertainment-not-adhd-help

http://time.com/money/4765188/fidget-spinners-ban-schools-classrooms-teachers/

 

HENÜZ YORUM YOK

CEVAP VER