TRENDLER
Müjdat Ataman
Müjdat Ataman Hacettepe Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği / Ankara Üniversitesi Yaratıcı Drama

Lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği bölümünde, Türkçe Öğretmenliği yan alanı ile yüksek lisans eğitimini de Ankara Üniversitesinde Yaratıcı Drama alanında tamamladı. Bilkent Üniversitesi Hazırlık Okulunda (BLIS) ve Özel İzmir SEV Okullarında öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. İstanbul'da Tarabya İngiliz Okulları İlkokul Müdürlüğü görevinde bulundu.

Çağdaş Drama Derneği İzmir Şubesinin kuruluşunu ve başkanlığını yürüttü. Forum Tiyatro, sınıfta yaratıcılık, çocuk yazını, alternatif eğitim konuları üzerinde çalışıyor. Eğitim kurumları, sanat akademileri, dernekler ya da çeşitli kuruluşların gereksinimlerine yönelik, konulu atölyeler gerçekleştiriyor. Eğitimpedia yazarıdır. PEGEM Akademi tarafından yayımlanan "Yaratıcı Yazma için Yaratıcı Drama", "Yaratıcı Türkçe Dersleri", "Eğitim Gerçeğimiz" ve "112 Öğretmenliğime Notlar" kitaplarının yazarıdır. Koza Yayınlarından çıkan 4. Sınıf Türkçe kitabı yazarlarındandır. "Türkçe Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar", "Yaratıcı Yazma", "Sınıfta Yaratıcılık", "Yaratıcı Dramanın Yöntem Olarak Kullanılması" konularında bildiriler sundu ve seminerler verdi. Halen Fide Okulları'nda Okul Müdürü olarak görev yapıyor.

TÜM YAZILARI

Bütünsellik

Görüntülenme 703

0
Bütünsellik

Yapacağım bir sunumda kullanmak için birinci sınıflara ait bir ders programı arayışındaydım. Görsellerde Ankara’daki bir özel okulun ders programı ile karşılaştım. Haftalık ders programı o kadar kalabalıktı ki, kaç farklı ders olduğunu saymaya çalışmak bile yorucuydu. Toplamda on üç farklı ders vardı ve ikiye ayrılan İngilizce dersine de iki ayrı öğretmen girdiği için yedi yaşındaki öğrenciler toplamda on dört farklı yetişkine maruz kalıyorlardı. Özel okullarda velilere, bakın ne kadar zengin ders programımız var demek için programa eklenen derslerin çocuğun doğalında olan bütünselliği bozacağı kimsenin sorunu değildi. On dört farklı öğretmen, on dört farklı tutum ve on dört farklı dil demekti.

Bu yoğun ders programı beni öğrencilik yıllarıma götürdü. Matematik dersinde tanjant kotanjant ile uğraşıyor sonra zil sesi ile dışarı çıkıp içeri girdikten sonra vektörlere geçiyor ardından gelen zil sesi ile Osmanlı-Rus savaşlarının içinde kendimizi buluyor, biraz savaş alanında gezindikten sonra zil sesi ile meyve tabağında üzümleri resim kağıdına çizmeye çalışıyor oradan çıkıp kasadan atlama çalışıyorduk. Her ders ayrı bir gezegendi ve biz uzay boşluğu içinde savruluyorduk. Kimsenin küçük gezegenlerin zihinlerinde oluşan karmakarışıklığı düşündüğü yoktu. Öğrenciler dipsiz bir kovaydı ve ne kadar çok doldurulursa o kadar iyiydi.

Çocuklar yeni öğrenmelerini bir dağınıklık içinde değil eski bilişsel örüntülerine kancalar atarak sürdürüyorlar. Özellikle şematik düşünme biçiminde öğrenmede belirli bir düzen hakim. Zihni gardırop olarak düşünürsek öğrenilenlerin belirli bir düzenle yerleştirilmesi kullanımı da kolaylaştıracaktır. Kışlığın yazlığın, pantolonun, çorabın, elbisenin, yastığın aynı çekmecede olması karmaşıklık dışında bir işe yaramayacaktır. Dağınık bir dizilim yerine bir referans noktasının belirlendiği bir dağılım, öğrenmenin daha kaliteli olmasının da önünü açabilir.

Öğrencilerin kimi sorularının yanıtları tek bir disiplinle açıklanamaz. Bu durumda disiplinlerin bir araya gelmesi ve kendi içinde bağların doğru örülmesi gerekmektedir. Örneğin coğrafya dersinde öğrenilen bir hesaplama çalışması içinde matematiği de barındırır, fen dersindeki bir alanla zenginleştirilebilir, aynı şekilde bu öğrenme, konuyla ilgili okunacak bir yayınla dil dersi ile de desteklenebilir. Farklı disiplinlerin bir araya gelerek bütünsel bir yapı sunması gereğinden ortaya çıkan anlayış disiplinlerarası yaklaşımdır. Farklı disiplinleri bir araya getirmek, bu disiplinlerin aralarındaki bağlantıları belirleyebilmek ve doğru geçişleri kurgulayabilmek tüm derslerin müfredatını sunabilmenin yanı sıra öğrencilere bütünsel öğrenme şansı sunacaktır. Farklı derslerin müfredatları incelenerek disiplinlerarası bağlar kurulabilir. Kurulacak bu bağların ardından bir çıkış noktası belirlenerek öğrenmeye ilk adım atılabilir. Bu durumda disiplinlerarası yaklaşımla ilgili araştırma yapmak yararlı olacaktır.

Jacobs, disiplinlerarası yaklaşımı, “bir kavramın, konunun, problemin ya da tecrübenin incelenmesi için birden fazla disiplinin yöntem ve bilgisini bilinçli bir biçimde işe koşan program anlayışı” olarak tanımlar. Disiplinlerarası öğretimde belirli bir kavram (ya da problem, konu) temel alınarak, bu kavrama değişik yönlerden ışık tutabilecek bilgi ve beceriler ilgili alanlardan alınarak bütünleştirilir. Burada temel amaç, dersin konusunu teşkil eden kavramın incelenmesi olmakla birlikte, bu süreçte rol alan değişik konu alanlarının kavramla ilgili bilgi ve becerilerinin öğrenilmesi de önemlidir. Yani disiplenlerarası bir organizasyon sayesinde öğretim süreci, hem belirli disiplinlere ait bilgi ve becerilerin öğrenilmesine hem de bunların anlamlı bir biçimde bir araya getirilerek kullanılmasına yardımcı olur. Öğretmenler kendi konu alanlarını başka disiplinlerle ilişkilendirme yönünde teşvik edilmedikleri için, öğrencilerine sadece kendi dersleriyle ilgili bilgi aktarmaya çalışmakta ve bu derslerde öğrenilen bilgi ve becerilerin diğer derslerde ne ölçüde kullanıldığı ya da nasıl bağlantı kurulduğu konuları üzerinde durmamaktadır. Bunun sonucu olarak, okullarımızda ayrı ayrı bilgi ve beceri grupları ortaya çıkmaktadır. Bu bilgi ve becerilerin bir araya getirilmesi yönünde herhangi bir düzenleme (proje gibi) olmadığı için, öğrenciler öğrenmenin en önemli aşamasında yani bilgilerin transfer edilmesi ve uygulamaya aktarılması aşamasında yalnız kalmaktadırlar (Yıldırım Ali, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 12: 89-94 [19961).

Öğretmenlik yaptığım yıllarda disiplenlerarası yaklaşımla plan yapma işi bana ve birçok arkadaşıma zor gelirdi. Bu işin planlama bölümü uzun soluklu masa işi gerektirirdi. Hep beraber bir üst başlık belirler ardından kara kara kendi derslerimizin kazanımları nasıl bu üst başlığın altına yerleştireceğimizi düşünürdük. Kolay olmayan bu yolda yaptığımız güzel işler meyvesini hızlı zamanda verirdi. Öğrenciler girdikleri derslerde bütünsellikle ilerler ve dağılmadan bir örüntünün içinde farklı disiplinlerden öğrendikleriyle yol alırlardı. Böylesi bir öğrenme dikkatin çabuk dağılmasına engel olur, öğrencilerin kopmadan uzun süre bir alanda çalışmalarını sağlardı.

Daha bağımsız çalışılabilen okullarda bütünsel yaklaşımla öğrenme çok daha özgür ve çok daha keyifli ilerleyebiliyor. Bir öğretmen arkadaşım, sınıfa giren bir salyangozu gören öğrencilerine dönüp soruyor, ‘Sizce bu salyangoz sınıfımızda yaşarken rahat edecek mi?’ Tek soruyla başlayan öğrenme merakının arkası geliyor. Öğrenciler salyangozları araştırmaya başlıyor. Bir grup araştırma yaparken bir diğer grup da salyangozları izleyerek hareketlerini not almaya başlıyor. Salyangoza sınıfta rahat edebileceği bir alan yaratılıyor. Bir hafta sonunun ardından okula dönen öğrenciler salyangozun gittiğini görüyorlar ve nedenini düşünmeye başlıyorlar. Hafta sonu için yemek bırakmadıkları akıllarına geliyor ve çok üzülüp salyangoz için bir mektup yazmaya karar veriyorlar. Uzun uzun yazdıkları mektubu nereye asarlarsa salyangozun daha rahat görebileceğini tartışıyorlar. Dönüş yolunu rahat bulsun diye bir yol yapmaya karar veriyorlar. Bir minik salyangozun ziyareti ile başlayan öğrenme merakı aynı konunun altında dallanıp budaklanmaya başlıyor. Böylesi bir öğrenme bütünsel, doğal ve heyecanını yitirmeden uzun soluklu devam edebiliyor.

Öğrencilerin dağılmasından şikayet ediyorken durup öncelikle kendi uygulamalarımızı gözden geçirmemiz gerekiyor. Dağınıklığa engel olmanın yolu bütünsel bir eğitim anlayışından geçiyor olabilir.

 

[email protected]

https://twitter.com/ataman_mujdat

Yorum Yazın
Yazarın Diğer İçerikleri
Sınıf Asistanları

Müjdat Ataman
28 Eylül 2019 Cumartesi

Aynılık

Müjdat Ataman
20 Aralık 2016 Salı

Ödev

Müjdat Ataman
11 Ocak 2017 Çarşamba

Siz Postacı Değilsiniz

Müjdat Ataman
28 Ağustos 2019 Çarşamba

Yasak Kardeşim!

Müjdat Ataman
28 Mayıs 2016 Cumartesi

En Yeni İçeriklerden Hemen Haberdar Ol
Egitimpedia.com'aGiriş Yapın

Egitimpedia Hesabı ile Giriş Yap

Egitimpedia Hesabı Oluşturmak için Tıklayın!