Eğitimpedia Yazarı – Müjdat Ataman: Farklılaştırılmış Eğitim

0
999

“Bir çeşit gömlek herkese olmaz” cümlesiyle tanıdım farklılaştırılmış eğitimi. Sanırım yaklaşımın gerekliliğini en iyi tanımlayan cümlelerden biri bu. Bir diğeri de öğrenmenin parmak izi kadar farklı oluşu. Öğrenmek parmak izi kadar farklı derken, biz bir öğrenme modeli tasarlayıp bunu da sınıftaki birbirinden farklı yirmi dört çocuğa aşılamaya çalışıyoruz. Sınıftaki bu yirmi dört öğrencinin ön öğrenmelerinin birbirlerinden farklı olduğunu biliyoruz, kavrama hızlarının aynı olmadığını biliyoruz, ilgilerinin, tutkularının farklı olduğunu biliyoruz. Bununla beraber her birinin ihtiyaçları da farklılık gösteriyor.

Farklılaştırılmış öğrenme yaklaşımı, öğrencilerin hazırbulunuşlukları, ilgileri, öğrenme stilleri, akademik başarı düzeyleri gibi farklılıklarından yola çıkarak her öğrencinin öğrenmesinin ileri düzeye taşınması için yapılacak planlamadır. Öğrencilerin öğrenme süreçlerine katılmaları, ne öğreneceklerine karar vermeleri, öğreneceklerini nasıl göstereceklerini kendilerinin seçebilecekleri bir ortam yaratmak esastır. Bu öğrenme ortamında içeriği, süreci ve ürünleri bu farklılıklara göre düzenlemek kuramın temel prensiplerindendir.

Tüm öğrencilerin kendilerine anlamlı gelen bir öğrenme aktivitesi ile buluşması sağlanır. Öğrenme tasarımı yapılırken öğrenme içeriği, öğrenme süreci, öğrenme çıktıları (ürün) farklılaştırılır. Zaman esnektir ve öğrencilerin ihtiyaçları doğrultusunda ilerlenir. Öğrencilerin çalışmak istedikleri konular, çalışma yolları, öğrendiklerini gösterme konularında seçenekleri ve seçme hakları bulunur.

Farklılaştırılmış öğrenmedeki ilk basamak olan hazırbulunuşluk önemlidir. Bir çalışmaya başlarken hazırbulunuşluğu yeterli olmayan öğrenciler için basit ve giriş seviyesinde ürünler tercih edilirken, hazırbulunuşluğu yeterli öğrenciler için giriş seviyesindeki çıkış noktaları atlanarak işlenen konuyla ilgili, düzeye uygun ürünler tercih edilir. Hazırbulunuşluk seviyesi üst düzeyde olan öğrenciler içinse daha komplike ürünler tercih edilebilir. Hazırlamış olduğum bir farklılaştırılmış öğrenme tasarımında “Hidroelektrik Santralleri” (HES) konusunu işlemeyi düşünüyordum. HES’lerle ilgili farklı kaynaklardan metinler buldum. Kimi metinler anlaşılması kolay, basit sözcüklerle yazılmış aktüel yapıdayken kimi metinler daha bol içeriğin olduğu dikkat gerektiren türdelerdi. Sınıftaki farklı hazırbulunuşluklara göre öğrenciler okuyacakları metni seçiyorlardı.

İkinci olarak yaptığım şey, konuyu çeşitlendirerek ilgi duydukları alanları keşfetmelerine olanak sağlamaktır. Hazırladığım planda sadece enerji üretiminde HES’lerin rolü olarak belirlemedim konuyu. Konunun ilgili olduğu akarsular, doğanın yapısı, enerji üretim şekilleri, HES kurulacak alanlardaki halkın yaşantısı, enerji ihtiyacı vb. gibi konu genişletmesi yapmaya çalışarak öğrencilerin bu çalışma alanında kendi ilgilerini çekebilecek araştırmalar yapmalarına fırsat sağladım.

Öğrencilerin HES’ler konusunda öğrendiklerini nasıl gösterebilecekleri konusu bize ürünü işaret ediyor. Öğrencilerin bireysel ya da grupla yapacakları sunum burada ön plana çıkıyor. Ürünün sunum şekli de öğrencilerle konuşularak, öğrenme süreçlerinde bitirdiklerini nasıl göstereceklerine karar vermeleri gerekiyor. Alanı daraltmamak, örneğin “iki sayfalık bir raporda sunun,” dememek öğrencilere de bu anlamda özgürlük ve özgünlük sağlıyor.

Kendimce dikkat etmeye çalıştığım, haberdar etmeye çalıştığım farklılaştırılmış eğitim yaklaşımı ile ilgili bir adım atmak istiyorsanız bu konuda Türkçeye çevrilmiş en iyi kaynağa ulaşabilirsiniz: Carol Ann Tomlinson, Öğrenci Gereksinimlerine Göre Farklılaştırılmış Eğitim. Bu alanda okumaya başladığınızda kaybolmamak için önce küçük bir adım atılması gerektiğine inanıyorum. Bu anlamda ilk yapılacak, ürünü farklılaştırmak olabilir. Öğrencilerin öğrendiklerini sunma şekillerinde farklılık yaratmanız oldukça kolay bir adım olabilir. Bu aşamanın ardından yenisi gelecektir.

Her öğrencinin kendi giyeceği gömleğe kendisinin karar vermesi, kendi çizimlerini ve kesimlerini yapması mümkün. Yeter ki bu sürece inanıp, iyi rehberlik edelim.

Müjdat Ataman

Okul Müdürü

www.mujdatataman.com

[email protected]


CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here