Eğitimpedia Yazarı – Seyyah Öğretmen: Dünyada Görmek İstediğiniz Değişim Olun!

1
969

Bundan yıllar önce ziyaret ettiğim İstanbul İnternational Community School’un İnternational Baccalaureate koordinatörü, gönderdiği maillerin sonuna ‘’ Be the change that you wish to see in the World – Dünyada görmek istediğiniz değişim olun’’ yazıyordu. Bunun anlamını beğenmiş ve ben de kullanmaya başlamıştım. Biraz daha ileri gidip kaynağını iyice kontrol ettiğimde ise ülkesinde Yüce Ruh ‘’Mahatma’’ olarak bilinen Ghandi’nin bir sözü olduğunu öğrendim. O günden beri de dilimin ucundadır hep. Geride bıraktığımız yaz ise Hindistan’da öğretmenlik yaparken bu felsefenin dehlizlerine inme fırsatı buldum. Mohandas Ghandi, bilinen en büyük insan hakları savunucularından. Nelson Mandela, Martin Luther King gibi isimlerin yanında anılır hep. Esasen ve de mümkünse eğitim hakkı üzerine yazmak istiyorum ama beni Hindistan’a ulaştıran gerekçeleri yazmazsam bir şeyler eksik kalır gibi hissediyorum.

Ghandi Ne Yaptı?

Ghandi hukuk fakültesini bitirdikten sonra bir İngiliz madencilik şirketinde çalışmaya başladı. Güney Afrika’daki bir maden sahasında görevlendirilen Ghandi, Avrupalıların ikinci sınıf insan muamelelerine katlanamıyordu. Kırılma ise bir tren seyahatinde birinci sınıf bileti olmasına karşın üçüncü sınıf vagona gönderilmesi olmuştu. Bunu kabul edemeyen Ghandi hayatının geri kalanını şekillendirecek fikirlere ulaşarak istifa edip Hindistan’a döndü.

Dünyadaki kast sistemini reddeden Ghandi, şiddet içermeyen aktif direniş hareketinin öncüsü olarak, İngilizlerin tuz vergisini işaret eden Tuz Yürüyüşü’nü yaya olarak tamamlayarak, insanları ortak bir ülkü etrafında bir araya getirip Hindistan’ı, İngiltere kolonisi olmaktan kurtarsı. Bu sayede ülkesinde Yüce Ruh ‘’ Mahatma’’ diye anılır.

Ghandi bugün bütün insanlığa ilham vermeye devam ediyor. Yalınayaklar Koleji’ni kuran Hintli eğitimci ve aktivist  Bunker Roy, Ghandi’den ilham alan insanların başında gelebilir. Roy, Mumbai’nin varlıklı ailelerinden birine mensup, sadece eşitler arasında birincilerin gidebildiği kolejlerde okumuş, sporcu, kariyer sahibi, ailesinin gurur duyduğu birisidir. 28 yaşındayken hayatını ve amaçlarını sorgulayan Roy, radikal bir kararla hayatının geri kalanını tamamen değiştirir. Roy, yoksulluk, kadın hakları, ayrımcılık, kast sistemi, eğitim gibi alanlarda insan hak ve özgürlüklerini hesaba katan bir bakışla şımarık hayatını (kendi tanımlaması) geride bırakarak 28 yaşındayken bütün hayatını fakirlere, çocuklara, işşizlere ve kadınlara adar. Bu kapsamda 1972 yılında Yalınayaklar Koleji’ni kurar. Roy, Ghandi’den aldığı ilhamla güçlü, üreten ve eğitimli kadın ve çocukların sağlıklı ve hijyenik bir çevrede yaşaması için hala çalışıyor. Hijyenik lafına takılmayın, ben konuya burada dâhil oluyorum.

Nisan 2016 ‘da Bunker Roy’un TED konuşmasını izledikten sonra mutlaka okulda olmalıyım dedim. Bazı yazışmaların ardından okulda öğretmenlik yapabileceğimi öğrendim. Temmuz ayında ise Rajastan Eyaleti’nin, Jaipur kentinin, Tiloniya kasabasında bulunan Yalınayaklar Koleji’ndeki öğrencilerle birlikteydim.

Mumbai’de Bastığınız Yere Dikkat Edin

Hindistan’a Mumbai’den giriş yaptıktan sonra iki günü Mumbai’de geçirdim. Nasıl  oluyor anlayamıyorum ama şehir gerçekten çok kötü kokuyor. Konu bu değil ama maalesef ülkenin genelinde alt yapı nerdeyse yok. İnsanlar ihtiyaçlarını giderirken sokakları kullanmaktan çekinmiyorlar. Taj Mahal’i yapanların torunlarına ‘’Ne olmuş böyle?’’ diyorsunuz ister istemez. Temiz su yok. İşsizlik had safhada. Eğitime sadece zenginler ulaşabiliyor. Bu şartlar altında Roy’un, etrafındakileri çok şaşırtan kararının ne kadar anlamlı olduğunu görüyoruz. Hindistan’ı, Mumbai ve Delhi üzerinden bir miktar tanıdıktan sonra hemen okula geçmeye karar verdim. Okulun bulunduğu kasabaya ulaştığımda, uzaklardan gelmiş kişi olarak tanımlandığımı hemen hissettim. Adres sormak için kime yaklaştıysam, bir şeyler söylememi beklemeden okulun ne tarafta olduğunu gösterdiler. Kasabadaki herkes konuya hâkimdi anlayacağınız. Bazı zorlukların da ardında okula ulaştım.

Değişik Bir Okul

Kolejin yapısı, müfredatı, imkanları, öğrencileri her yerde gördüğümüzün biraz dışında. Okulda ilkokul ve ortaokula giden toplam 400 öğrenci var. Hepsinin eğitim ihtiyaçlarını vakıf karşılıyor. Eğitim tam gün, öğle yemekleri okulun yemekhanesinde yeniyor. Vakfa bağlı 10 tane öğretmen var. Dünyanın çeşitli yerlerinden gelen gönüllü öğretmenler ile eğitim-öğretim faaliyetleri devam ediyor. Bütün giderler, Solar Mamas denen köylü kadınların okulun atölyelerinde üretip sattığı ürünlerle sağlanıyor. Patik örmüyorlar. Güneş panelleri, taşınabilir fenerler, solar fırınlar üretiyorlar. Şaşırtıcı ama gerçek.

Bu sayede kadınlar ev ekonomilerini de düzenliyorlar. Bütün detaylarıyla, aslında yerel bir kalkınma projesi olarak Yalınayaklar Koleji işlevini ve çok boyutlu varlığını sürdürüyor. Hatta aynı modeli dünyanın birçok ülkesi hali hazırda talep ediyor. Özellikle de Afrika ve Pasifik bölgesinde devletler  Roy ile görüşmeler yaparak Yalınayaklar Koleji’nin versiyonlarını oluşturuyorlar. Roy, kadınların eğitilmesinin toplumun revizyonu için çok önemli görüyor. Hatta bu konuda tatlı bir esprisi var. ‘’ Dünyanın en iyi iletişim aracı telefon ya da televizyon değildir. ‘Tell a  woman – Bir Kadına Söyle’ en iyi haberi yayma aracıdır,’’ diyor Roy. Biraz cinsiyetçi tınılasa da anlatmak istediği şeyi anlayabiliyoruz.

Kadınlar güçlü, kadınlar üretken, kadınlar sorumluluk sahibi ve başarılı. Okul sayesinde kırsalda elektrik, temiz su, ekonomi, hijyen konuları düzene girmiş durumda. Sanırım Roy’un başardığı şey bu. Bu gibi detayların dünyanın bazı bölgeleri için hala önemli olduğunu fark etmek kolay olmayabilir. Gidip görmemiz lazım.

Mesela dünyada 624 milyon kişi hala temiz suya ulaşamıyor. Milyonlarca insan elektrik kullanamıyor. İnterneti hiç söylemiyorum bile. Günümüzde açlıktan ölen insanlar, savaştan dolayı göç etmek zorunda kalanlar, duymak istemeyeceğimiz onlarca kötü hal var ve devam ediyor. Görüldüğü üzere insan türü bir sürü alanda çuvalladı. Eğitimde de çuvalladığımızı tespit etmek için enerji harcamaya bile gerek yok. Bir öğretmen olarak bunları düşünürken “Dünyada görmek istediğiniz değişim olun’’ sözünün ne kadar anlamlı olduğunu düşünebiliriz.

Bunker Roy dünyada görmek istediği değişim olmuş. Dünyanın bütün sorunlarını çözememiş ama büyük bir övgüyü fazlasıyla hak ediyor.

Biz şu anda dünyayı değiştiremeyiz ama kendimizi değiştirmek belki imkansız değil. Eğitim ve insan hakları için, barış için, doğa için, kardeşlik için…

Bu sayede dünya daha iyi bir yere dönüşebilir. Bu hayli iyi bir şey.

 

Şahin Çevik

 

 

1 YORUM

  1. Heyecanla okuyup bittiği için üzüntü duyduğum bu makaleyi paylaştığınız için teşekkürler. Bir sonra ki yazınızda bizimle daha fazla deneyim ve gözlemlerinizi paylaşma şansınız olursa çok sevinirim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here