Eğitimpedia Yazarı – Seyyah Öğretmen: Orman Pedagojisi Üzerine

0
939

Eğitimle doğrudan ya da dolaylı şekilde alakası olan insanlar olarak zaman zaman ormanda çekilmiş öğrenci-çocuk fotoğrafları görürüz. Bu görseller genellikle takdir edilir. Veliler ve öğretmenler tam olarak ne yapıldığını kestiremesek de doğa ile buluşan çocukların mutluluğuna şahit olmaktan mıdır bilemem ama yapılanın iyi bir şey olduğuna dair ön kabul ile yaklaşırız meseleye.  

Özellikle de Batı’da (Avrupa ve Kuzey Amerika) doğanın eğitim ortamlarında önemli bir yer tuttuğunu bilir ve görürüz. Belki de eğitim, doğanın içinde önemli bir yer tutuyordur. Bilhassa Nordik bölgesinde (Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka ve İzlanda’yı içine alan bölge) doğa ve orman ile bütünleşmiş bir eğitim düzeneği kurma oldukça meşhur bir konudur. Söz gelimi Danimarka, Norveç, Finlandiya aşağıya doğru İngiltere, Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde binlerce orman okulu bulunmaktadır. Ara ara ormana gidilen okul değil bunlar, ormanın içinde bulunan okullar.

Orman Okulu

Açıkçası o ülkelerde bu konunun yaygınlığı oldukça sıradan bir konu. Metrobüslerimizin kalabalık olması kadar kanıksanmış bir konu olabilir hatta…

Malumunuzdur ki bu ülkelerin iklimi açık alanlarda aktiviteler yapmak için pek elverişli değildir ama buralarda çocuğun gelişimi için doğadan ve ormandan çok ciddi şekilde yardım alınıyor. Doğru mu yapıyorlar bilmiyorum! Ama eğitim meselesi ile ilgili hassasiyetlerine ve tecrübelerine bakılırsa bu alanda bildikleri bir şeyler olmalı…

Bu aşamada yurt içinde ve yurt dışındaki kimi deneyimlerimden söz etmek ve konuyu bir miktar daha genişletmek isterdim ama yurt dışında orman okulları konusunda bir deneyimim yok. Ya da henüz yok diyeyim de bir hedef koymuş olayım.

Ülkemizde bu alanda kimi denemeler ve samimi içerikler yaratmaya çalışan paydaşlar gördüğümü söylemezsem haksızlık etmiş olurum.  Birçok okul fiziki imkânlarını ve akademik takvimlerini elden geçirerek çocuklarını doğa ile yan yana getirmenin, toprağın bilgeliği ve cömertliğini yaşamalarının yollarını arıyor. “Doğanın bilgeliği ve toprağın cömertliği’’ kısmı çok provokatif tınılamış olabilir ama bir kere daha düşünelim. Şehir hayatı ruhumuzu fena halde etkiliyor. İnsan türü doğadan geldi. Bunu unutmayalım. Doğada çırılçıplak iken barınaklar, ulaşım araçları, iletişim sistemleri, silahlar, ekranlar ve daha bir sürü şey tasarladık. Bazı hatalar da yapmış olmalıyız ki şehirler, trafik, kirlilik bizi boğuyor. Bunları biz yaptık. Frankenstein hikâyesinde olduğu gibi ellerimizle yarattığımız şeyler bizi boğuyor. Bütün bunlar olup biterken özümüzdeki şey ise toprak ve doğa…

Bir öğretmen olarak eğitim alanının bütün alanlarını anlamak ve yorumlamak gibi bir hayalim var. Bu sebeple yukarıda belirttiklerim üzerine sürekli düşünüyorum ve mesleğimi daha iyi yapabilmenin yollarını arıyorum. Bu yazıyı okuyorsanız muhtemelen amacıma ulaşmak için #seyyahogretmen olarak yollarda ve arayışta olduğumu biliyorsunuzdur.

Bu bağlamda geçtiğimiz Nisan ayında (2018) Singapur’da eğitim için yapılanları araştırmaya koyulmuştum. Tabi sosyal medya alanını da eşelemeden olmaz diyerek Instagram’da #forestschool tabelasına da baktım. Orada Türkiyeli bir eğitimcinin kaliteli içerikler paylaştığını fark ettim ve derhal kendisi ile iletişim kurdum.

Edirne’de bulunan bu okulu Temmuz 2018’de ziyaret ettim. Atölye alanlarının, yazının en başında belirtilen yerlerden hiçbir farkı yoktu. Fiziki alan esasen o kadar da önemli değil. Akıllara bu gelmiş olabilir ya da gelmeli zaten. Burayı özel yapan şey meselenin ruhuna uygun bir pedagoji ile çocuklara yaklaşılıyor olmasıydı. Bir orman deneyimi yaşamadan önce ailelerin bilgilendirilmesi ile başlayan süreç güvenlik önlemleri ile devam ediyordu.

Şahin Çevik

Ormana girilirken doğaya karşı saygı ritüelleri yapılıyordu. Aktiviteler sırasında çocukların doğaya karşı sorumlulukla yaklaşıyor olması gibi konularda yüksek kaliteli deneyimler tasarlanıyordu. Söz gelimi toprağın üzerinde ateş yakılmıyordu. Çocukların etkileşimleri, risk almaları, paylaşmaları, tasarlamaları için yapılacak iyi bir planlama ile gün tamamlanıyordu.

Muhtemelen ormanda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile ilgili konular unutuluyordu. Bu bile tek başına yeterince önemli bir fayda. Ormanda deli gibi sağa sola koşturmakla ilgili aklınıza bir şeyler gelmişse hemen belirteyim, ormana giden çocuklar yer çekimini, yönleri, oksijeni, ortak alan kurallarını, kaldırma kuvvetini, yaratıcılığı ve daha bir sürü şeyi öğreniyor. Bu kısım, lider öğretmenin becerileri ile çok alakalı tabi ki. Orman pedagojisi hakkıyla icra edilmediğinde oldukça verimsiz ve gereksiz bir şeye de dönüşebilir ama burada önemli olan şey çocukların doğa ile iç içeyken hissettikleri ve motivasyonlarının en üst seviyeye çıkmış olmasıdır. Kabul edelim ki sınıflarda bunu sağlamak çok zor.

 

Şahin Çevik

Okul Eğitim Lideri

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here