Haftanın Çocuk Kitabı: Denek E.E.E.

0
1020

Günümüz çocuklarının daha doğdukları andan itibaren, geçmişe göre (özellikle benim gibi 30’larının sonunda olan biri için en azından 30 yıl öncesine göre) ne kadar farklı bir dünyada yaşadıklarını anlamlandırmakta zaman zaman zorlandığımı söyleyebilirim. Aynı şey onlar için de geçerli.

Yeni nesil diye tanımladığımız çocukların da bizi ya da bizim çocukluğumuzu anlamalarını beklemek de en az bizimki kadar zor sanırım. Etrafımızdaki pek çok çocuğun, doğuştan sahip olduğu imkânlar, bazılarında herhangi bir fark yaratmasa da hatta onları daha atıl ve daha tembel olmaya sürüklese de; bazıları için inanılmaz fırsatların doğmasına da neden olabiliyor. Haberlerde, gazetelerde ve artık çağın gereği olarak en çok da sosyal medyada teknolojiyi, bilgiyi, zekâyı çok aktif bir şekilde kullanmayı başarabilen ve güzel projelere imza atan çocuk haberlerine oldukça fazla sayıda rastlar hale geldik. Bilgiye erişimin kolaylaşması ile birlikte çocuk-genç-erişkin ayrımı yapmadan bilgiyi nasıl kullandığımızın da önemi bir o kadar artıyor. 

Günışığı Kitaplığı’ndan çıkan Denek E.E.E. isimli kitap bu konuları bu kadar düşünmeme sebep oldu diyebilirim. “Her insan özeldir, biriciktir. Her aile de öyle. Anne, baba ve on iki yaşındaki erkek çocuktan oluşan küçük aile de benzersiz ve çok özeldi,” diye başlayan kitap bir aile hikâyesinin altında yapay zekâdan küresel ısınmaya, sosyal becerilerden eğitim sistemine, arkadaşlıktan rüyalara kadar pek çok farklı konuya değiniyor. 

Anne babasının sürekli bir şeyler peşinde koşturmasından dolayı Singapur’da dünyaya gelen ve yine anne babası tarafından küçük yaştan itibaren sürekli bir eğitime maruz kalan Ekim, ailesiyle uzun yıllar yurt dışında yaşadıktan sonra Türkiye’ye döner. Ancak dönem ortası olduğu için ailesi Ekim’i okula yazdırmaz ve yerine evde kendileri tarafından eğitilmesine karar verirler. Böylece dedesinin yakıştırması ile Evde Eğitilen Ekim olarak E.E.E. takma adını alır. 

Ailesi tarafından her alanda, her konuda çok üstün ve yetenekli olarak görülen Ekim, zekânın işleyişiyle ilgili bir deneyde gönüllü olarak denek olmayı kabul eder ve hayatının değişim sürecini daha doğrusu çok kısa sürede birden büyüme sürecini de başlatmış olur. Benim için kesinlikle bilim kurgu sahnelerini andıran ama yapay zekâ teknolojisinin günümüzde geldiği yer düşünüldüğünde pek çoğu için gayet gerçekçi sayılabilecek deney bölümleri heyecan ve merak uyandırıcı bir şekilde anlatılmış. Bir insan ile yapay zekâ kıyaslaması, duyguların ya da düşüncelerin yönetilmesi, evrensel sorunlara bulunması gereken çözümler, özgürlük, insanın kendi eliyle kendi sonunu hazırlayan eylemlerde bulunması gibi çok büyük bir konu yelpazesi ve bunlar hakkında düşünme ve konuşma fırsatı sunuyor. Aile içi ilişkilerin anlatıldığı kısımda, alışılagelmiş toplumsal cinsiyet yargılarını yıkan, erkeğin daha çok ev işiyle ve yemekle ilgilendiği kısımlar da ayrıca hoşuma gitti diyebilirim. 

Zaman zaman gündeme gelen ve sıkı savunucuları bulunan okulsuz eğitim konusuna da çok gerçekçi ve çocuk gözünden bir bakış açısıyla değiniyor. Bir yandan her konu hakkında, alternatif tüm yöntemlerin kullanılabileceği ve çok daha etkin bir öğrenmenin gerçekleşebileceği evde eğitimin, çocuk açısından bakıldığında bambaşka gerçekleri olduğunu güzel örnekler ve diyaloglarla veriyor. Her iki yöntemi de herhangi birini savunmadan ya da ön plana çıkarmadan yaptığı için de her ikisine dair de olumlu ve olumsuz tarafları doğru bir şekilde yansıtabiliyor. 

Devamlı bir değişimin ve gelişimin yaşandığı dünyada, çocukların hızına yetişerek onların ilgisini çekecek ve çağı yakalayacak kitaplar sunmak, kitap okuma alışkanlığı kazandırmak ve kitabı sevdirmek açısından önemli bir faktör. Aslı Der bu alanda iyi sayılabilecek yazarlardan diyebilirim. Başka fantastik çocuk kitapları da bulunan yazar, 2010 yılında Uluslararası Çocuk Kitapları Kurulu’nun (IBBY) onur listesine giren yazarlardan olmuştur.

Keyifli okumalar… 

Aynur Kolbay

*9 yaş ve üzeri için  


Yazar: Aslı Der

Basım Tarihi: 2019

Sayfa Sayısı: 184 Sayfa

Yayınevi: Günışığı Kitaplığı

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here