Haftanın Çocuk Kitabı: Düşman

0
689

Körfez Savaşı çıktığında ilkokul 3. ya da 4. sınıftaydım yanlış hatırlamıyorsam. Savaş olgusuyla ilk tanışmam da bu şekilde oldu diyebilirim. Akşam haberlerinde ailece takip edilen, sabah evden çıkmadan önce merakla açılan televizyonlardan son durumun öğrenildiği, okullarda tatbikatların yapıldığı günleri hayal meyal hatırlıyorum. Neyse ki savaşın birebir maruz kalanı olmadığım için dışarıdan söylemesi, yorumlaması ve hatırlaması kolay oluyor elbette.

Son zamanlarda ise savaş artık gündemimizin olmazsa olmazı ne yazık ki. Bu nedenle çocuklar da bu kavramla çok küçük yaştan itibaren tanışmak zorunda kalıyorlar. Maalesef oldukça fazla sayıda çocuk da birebir mağduru oluveriyor sebepsiz yere. Ülkesindeki savaş nedeniyle yaşamını yitiren, yaralanan ya da ülkesini terk etmek zorunda kalıp da yollarda mecburen büyüyüp olgunlaşan ya da ailesini kaybeden çocuklara, geçmiş yıllara nazaran daha fazla şahit oluyoruz. Bu nedenle de bu alana dair acı ama gerçek kitaplarla da daha fazla karşılaşıyoruz.

Miyase Sertbarut bir röportajında “Çocuklar neden suya sabuna dokunan kitapları da okumasın ki? Bunları okuyunca anarşist mi olacaklar, melankolik mi olacaklar, depresyona mı girecekler? Hayır, yalnızca farkında olacaklar ve bir kitap okumuş olacaklar” diyor. İşte tam da bu nedenle özellikle zor konularda yazılmış çocuk kitapları da çok önemli.

Sadece çocuklar için değil, yetişkinler için de oldukça zor bir konuyu, savaşı konu edinen bir kitap olan Düşman – Barış İçin Bir Kitap, Ceylan Ekin Işık çevirisi ile Ginko Çocuk’tan çıktı. Kitabın kahramanları iki ayrı çukurda birbirleri ile savaşmak zorunda bırakılmış iki asker. İkisi de birbirini sebepsiz yere insan öldüren bir cani, bir suçlu olarak görüyor. Çünkü ikisine de birbirlerine dair düşmanlık beslemelerini sağlayacak el kitapları verilmiş, bu konuda eğitimden geçirilmişler ve birbirleri ile savaşmaları için o çukurlara yerleştirilmişler.

“İşte savaş. Orada bir şey var. Galiba bir çöl… Çölde iki çukur. Çukurlarda iki asker. Onlar düşman…”

Yukarıdaki cümle ile başlayan kitapta, askerler sabahları bir iş misali kalkıp birbirlerine birer el ateş ettikten sonra tüm günü kendi çukurlarında, ailelerini, savaşı, düşmanları, yıldızları, hayatı düşünerek geçiriyorlar. Ta ki bir gün ikisinin de canına tak edene kadar. Birbirlerinden habersiz birbirlerini öldürmek üzere karşı tarafın çukuruna geçtiklerinde ise çarpıcı gerçekle yüz yüze geliyorlar. Düşman dedikleri kişi aslında kendilerinden farksız! İki tarafın da canavar olmadığı, iki tarafı da bekleyen bir ailenin olduğu, iki tarafın el kitabının da aynı saçmalıklarla dolu olduğu gerçeği, barışa giden kapıyı da aralayıveriyor. Kitabın Serge Bloch’a ait, siyah, yeşil ve kırmızı tonlarda çizilmiş resimleri hikâyenin etkileyici sadeliğini çok güzel bir şekilde destekliyor.

Yazar Davide Cali, 2006 Bologna Ragazzi Özel Ödülü olmak üzere birçok ödülün sahibi. Çizer Serge Bloch’la bu kitaptan sonra da birlikte çalışmaya devam etmiş. Bologna Ragazzi Ödülü gibi pek çok ödüle sahip çizer Serge Bloch da Society of Illustrators tarafından 2005’te Altın Madalya’ya layık görülmüş.

“Biz çocuklarımıza barış dolu bir dünya bırakamadık. Belki de bundan ötürü savaş gerçeğiyle yüzleşmelerinden korkuyoruz. Oysa başımızı da çevirsek gözümüzü de kapatsak savaş yanı başımızda. Ondan en fazla zarar görense hayatlarının henüz başında olanlar. Güçlü bir barış savunusu için hepimiz, ama özellikle de dünyaya barışı getireceğini umduğumuz çocuklar, savaşın mantığını ve bizi düşman kamplara bölen zihniyeti anlamak ve sorgulamak zorunda.”

Çocuklara barışın önemine ve savaşın anlamsızlığına dair bir şeyler söyleyebilmek adına önerilebilecek kitabın yukarıda yer alan kapak yazısı da hikâyenin ana çıkış noktasını çok güzel özetliyor.

Düşman adı ile aslında tam bir barış propagandası yapan ve 10 yaş ve üstü okuyucular için uygun diyebileceğimiz kitap Uluslararası Af Örgütü’nün desteğiyle basılmış. Hepimize zorla düşman olarak dayatılan kişilerle aslında aramızda hiçbir fark olmadığını, hepimizin aynı hayaller, aynı korkular, aynı beklentiler etrafında toplandığımızı, başkalarının başlattığı savaşta nasıl da birer piyon haline gelinebildiğini kısa ve net bir şekilde ifade eden kitabın Ginko Çocuk tarafından hazırlanan bir de etkinlik yönergesi mevcut.

Keyifli okumalar…

Aynur Kolbay

Yazar: Davide Cali

Çizen: Serge Bloch

Basım Tarihi: Kasım 2018

Sayfa Sayısı: 64 sayfa

Yayınevi: Ginko Çocuk

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here