TRENDLER
Sezer Demir
Sezer Demir

TÜM YAZILARI

Haftanın Filmi - Ben X

Görüntülenme 1420

0
Haftanın Filmi - Ben X

Otizm ve benzeri tanılarından dolayı özel eğitime gereksinim duyan bireyleri, toplum ve eğitim dünyası olarak uzun süre görmezden geldik. Duyarsızlığımızdan kaynaklanan bu ilgi eksikliğini kapatmak için ise şimdi iki lafımızdan biri onlarla ilgili. Bu yüzden bu bireyler giderek popüler kültürün malzemesi haline gelmeye başladı. Bu yaklaşımdan dolayı beyaz perdeye de otizmin insanları hayrete düşüren yanını anlatan filmler daha çok yansımaya başladı. Yağmur Adam (Rain Man) ile açılan bu sayfa birçok benzeri örnekle devam etti. Farkındalık oluşturması açısından hepimiz tarafından hoş karşılanan bu yaklaşım, giderek bu bireylerin yaşadıkları sorunları ya da maruz kaldıkları ayrımcı durumları anlatmayı es geçer bir hal aldı. Bu sebeple akran zorbalığına dikkat çekmek amacıyla oluşturmaya çalıştığım yazı dizinin bu haftaki filmi, Asperger sendromlu bir bireyin maruz kaldığı ayrımcılığı ve akran zorbalığını, kendine has bir atmosfer içinde zaman zaman sert bir dille anlatan Ben X üzerine bir şeyler söylemeye çalışacağım.

2007 Belçika-Hollanda ortak yapımı olan filmin yönetmenliğini ve senaristliğini üstlenen isim Nic Balthazar. Film, Balthazar’ın intihar eden otizmli bir bireyin hikayesinden etkilenerek kaleme aldığı orijinal ismi “Niets Was Allens Wat Hij Zei” (Söylediği Tek Bir Şey Hiçbir Şeydi) adlı romanından yine kendisi tarafından beyazperdeye uyarlandı. Yönetmen ve senarist olarak ilk sinema deneyimini Ben X ile yaşayan Blathazar, bu yapımla birçok festivale katıldı. İçlerinde İstanbul Film Festivali’nin de bulunduğu birkaç festivalde ödüle uzanan film, o yılın dikkat çekici yapımlarından biri oldu. Bir yıl sonra yaz döneminde ülkemiz sinemalarında vizyon gören film seyircinin dikkatini çekmeyi başardı.

ben x 1

Ben X & Benny Boy

Kahramamız Benny, annesi ve kardeşiyle yaşayan, lise öğrenimine devam eden otizmli/aspergerli bir bireydir. Günlük rutini içinde kendini en iyi hissettiği an Archlord adlı FRP (fantastik canlandırma) oyununda geçirdiği zamandır. Online oynanan bu oyunda, Ben X adını verdiği çok güçlü bir karaktere sahip olan Benny’nin oyun aracılığıyla tanıştığı Scarlite adında da bir arkadaşı vardır. Scarlite ile ilişkisi sadece sanal dünya ile sınırlı olsa da bu onu mutlu etmeye yeter. Gerçeklik algısını, oyunda yaşadığı sanal ortamla tekrar kodlayarak kendine “melez” bir yaşam kuran Benny’nin en büyük problemi ise insanlardır. Çoğunluk için birçok şey ifade eden iletişim yolları, özellikle konuşmak Benny için tam bir “gürültü”dür. Bu yüzden Benny daha çok sessiz kalmayı tercih eder ve kolay kolay konuşmaz.

Yaşam akışının doğurduğu bu problemlere ek olarak daha büyük bir sıkıntısı daha vardır Benny’nin. Günlük yaşamın ona yaşattığı huzursuzluğu kabul edememişken bir de sınıf arkadaşlarının türlü zorbalığına maruz kalır. Uğradığı şiddet ve ayrımcılıktan, FRP oyunundaki güçlü karakteri Ben X ve tutkuyla bağlı olduğu Scarlite’a sığınarak kendini korumaya çalışsa da işler istediği gibi gitmez. Çünkü okulda maruz kaldığı zorbalık onu sığındığı sanal dünyada da rahat bırakmaz.

Ben_X_website_4

Yönetmen Benny’nin gerçeklik algısındaki bozulmayı seyirciye hissettirebilmek için oyun ile filmi buluşturan bir anlatıyı tercih ediyor. Açılışla birlikte görmeye başladığımız oyun karakterleriyle film içinde sık sık karşılaşıyoruz, çünkü Benny’nin fiziksel varlığı günlük yaşamın içinde hayatını devam ettiriyorsa da ruhsal varlığı kendini güçlü hissettiği oyunda kalmayı tercih ediyor. Bu algı bozulmasını seyircinin de yaşaması için araya belgeselvari röportajlar yerleştirmiş yönetmen. Hatta filmi bu röportajlardan biriyle açıyor ve seyircisinin film sonuyla ilgili kanısını oluşturması için gerekli doneyi veriyor. Yönetmen, daha sonra izleyicisine hissettirdiği bu tahmini doğrulamak adına film boyunca benzeri ipuçlarını paylaşmaya devam ediyor. Aslında tüm bunlara, planladığı kapanışı kusursuz şekilde yapabilmek için yöneliyor. Ayrıca filmin sonundaki etkiyi güçlendirmek adına İsa peygamberin mucizevî hikâyelerine gönderme yapıyor. Tercih ettiği bu yol, filmin fantastik havasını güçlendirse de bu kültüre uzak bir izleyici için çok bir şey ifade etmeyeceği de bir gerçek. Üst düzey oyunculuklar içermese de Benny’nin annesi rolünde gördüğümüz  Marijke Pinoy’un oyunculuğu gerçekten göz dolduruyor. Gerçek yaşamda da otizmli bir oğlu olduğu söylenen Pinoy’un performansını etkileyen bir yaşantısı olmuş mudur bilemeyiz ama onun için farklı bir tecrübe olduğunu söyleyebiliriz.

ben x 3

Acının Sonuna Varmak

Benny günlük yaşamdaki “hiç”liğini, yarattığı sanal karakter Ben X ile gidermeye çalışıyor. Yönetmen, bunun bir çözüm olamayacağını, oyundaki karakterin ismi (Ben X) üzerinden yaptığı gönderme ile kanıtlıyor. Flamanca “Ik ben iks/ben iks” “Ben bir hiçim/hiçim” anlamıda kullanılan bir deyimmiş. Farklılıkları sebebiyle sürekli istismara maruz kalan herkes, toplum tarafından “hiç”liğe itiliyor. Ölene ya da bu boyutta trajik bir son yaşayana kadar… Toplumsal olarak görmezden geldiğimiz bireylerin, yaşadıkları bir trajediden sonra “hayat bulmaları” ya da “görünür olmaları”, benzeri sorunlarla ilgili yapacak daha çok işimiz olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Belki de bunun verdiği suçluluk hissiyle filmin açılış sekansında Benny’nin annesine şunları söyletiyor yönetmen:

“Her zaman önce birileri ölmeli. Yoksa hiçbir şey olmaz. Yoksa asla sorun olmaz. Yoksa her şey hep devam eder.”

ben x afiş

 Sezer DEMİR

[email protected]

[iframe id=”https://www.youtube.com/embed/O3RJtmhMm90″]

Yorum Yazın
En Yeni İçeriklerden Hemen Haberdar Ol
Egitimpedia.com'aGiriş Yapın

Egitimpedia Hesabı ile Giriş Yap

Egitimpedia Hesabı Oluşturmak için Tıklayın!