TRENDLER

Okullarda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi İçin 10 Öneri

Görüntülenme 11510

0
Okullarda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitimi İçin 10 Öneri

Yazıyı okumadan önce 5 saniye ayırarak  aşağıdaki tabloyu doldurabilir misiniz?

toplumsal cinsiyet, gender

Dolduranlara teşekkürler! Yukarıdaki tabloda kırmızılı olan yerlere neler yazdınız? Hoşlanmadığımız halde yapmak zorunda kaldıklarımız ve hoşlandığımız halde yapamadığımız şeyler … Peki “bu şeylerin” toplumsal cinsiyet ile ilgisi olabilir mi?

– Ütü yapmayı sevmediğim halde “kadın” olduğum için yapmak zorunda olmam

– Araba kullanmayı sevmediğim halde “erkek” olduğum için araba kullanmak zorunda olmam

– İşe gitmeyi istediğim halde çocuk doğunca zorunluluktan işi gidemeyen bir kadın olmam

– Renkli kıyafetleri giymek istememe rağmen cesaret edemeyen bir erkek olmam

Kadın veya erkek olduğumuz için toplumun bizden farklı beklentileri ve bize yükledikleri farklı roller vardır ve bir çoğumuz bu cinsiyetçi kalıpları üzerimizde bir yük olarak görür ve baskı altında hissederiz. Hatta cinsiyetçi kalıplar sadece bireysel anlamda değil toplumsal düzeyde büyük eşitsizlikler yaratır.

Peki bununla mücadele etmeyi hiç düşündük mü? Bir kadın olarak? Bir erkek olarak? Ya da bir eğitimci/öğretmen olarak?

OKULLARDA TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ EĞİTİMİ İÇİN 10 ÖNERİ

Toplumsal cinsiyet eşitliği ile ilgili mücadelede ben tek başıma ne yapabilirim ki diyen eğitimciler; tek başına değilsiniz, öğrencilerinizi unutmayın! Ve yapabileceklerimiz tabii ki var…

Aşağıda toplumsal cinsiyet eşitliği için 10 küçük müdahale/uygulama önerisi bulabilirsiniz:

-1-

Ders kitaplarında cinsiyetçi ifadelerle ne yazık ki hala karşılaşabiliyoruz. Bu konuda Tarih Vakfı “Ders kitaplarında İnsan Hakları projesi” kapsamında ders kitaplarını tarıyor, bu tarama sonuçlarına ilişkin yayınları inceleyebilirsiniz. Ders kitaplarını dönüştürmek ve bu konuda değişiklik talep etmek önemli, fakat eğer elimizdeki imkanlarla bu kitaplarla ders yapmak durumunda kalıyorsak da kendimizi çaresiz hisstmeyelim. Cinsiyetçi iş bölümüne ilişkin bir resim, çocuklarla toplumsal cinsiyet hakkında konuşmanızı kolaylaştıran bir araç olabilir.

-2-

Okul öncesi eğitimde, oyuncaklar eğitimin bir parçası ve eğitim mekanına girdiğinizde oyuncakların farklı köşelere (evcilik köşesi, araba köşesi vb.) yerleştiğini görürüz. Genellikle oyun satinde kızlar evcilik köşesine, oğlanlar arabalara doğru giderler. Eğitim ortamı için uygun oyuncakları seçmek ve bu oyuncakları mekana yerleştirmek bizim elimizde. Cinsiyetçi kalıpları besleyen oyuncakları/oyuncak köşelerini kaldırmakla ya da bu köşelerde çocukların birlikte oyun oynamasını sağlamakla başlayabilirsiniz. Bebekle oynayan oğlan çocuklarına ya da evcilikle oynamak istemeyen kız çocuklarına şaşırmayı, “anormalleştirmeyi” bırakıp, bu farklılıklarını saklamadan özgür ve güvende hissedecekleri eğitim ortamları oluşturalım.

-3-

Okul duvarlarınızda resimler asılı mı? Birçok okulda duvarlardaki tüm asılı resimlerde erkek bilim insanları ve sanatçıları görebiliriz. Neden ünlü kadın bilim insanları ve sanatçıların resimlerini ve yaptıklarını asmayalım?

-4-

Eğitimci olarak kendimizi değiştirerek işe başlayabiliriz, mesela “dil”imizi. Kadın demekten korkmayabiliriz, “bayan” demekten vazgeçebiliriz.  Ya da kız ve erkek çocukları yerine kız ve oğlan çocukları olarak kullanabiliriz.

-5-

Aile içi iş bölümü cinsiyetçiyken, okuldaki ya da sınıftaki iş bölümünde durum nedir? Sınıfı temizlerken kız çocukları, sıra taşırken oğlan çocuklarını mı görevlendiriyoruz ya da görevlendirildiklerinde ses çıkarmıyoruz? Sadece sınıftaki iş bölümünü cinsiyet eşitliği gözeterek yaparak çocukların deneyimlemesini sağlamak bir saat toplumsal cinsiyet anlatmaktan çok daha kalıcı olacaktır.

-6-

Öğretmenler sınıfta çocuklar için rol modeldir. Bizler geleneksel cinsiyetçi kalıpların dışında örneklerle öğrencilerdeki cinsiyetçi kalıpların esnemesini sağlayabiliriz. Kırmızı pantolon giyen bir erkek öğretmen neden olmasın?

-7-

“Toplumsal cinsiyet”, ”ayrımcılık” konularını sınıflarımıza taşıyabiliriz. Bu konuda İstanbul Bilgi Üniversitesi  Çocuk Çalışmaları Birimi’nin (ÇOÇA) çeviri ve uyarlamasını yaptığı Pusulacık: Çocuklarla İnsan Hakları Çalışmak isimli kılavuzdan, STK eğitim ve araştırma biriminin Şebeke isimli projesi kapsamında çeviriler “Toplumsal Cinsiyet Konu(şma)ları” kitabından ve Sosyoloji ve Eğitim Çalışmaları Biriminin “Ayrımcılık Sorunu Eğitim Ortamlarında Nasıl Ele Alınabilir? Eğitimcilere Yönelik Örnek Ders Uygulamaları ve Kaynak Destek Projesi(ASED)” kapsamındaki yayınlarından yararlanabilirsiniz. Ayrıca çocuklarla bu konuda oyunlar oynamak isterseniz ÇOÇA’nın “Neden Olmasın” ve “Mesela Sokağı” oyunlarını kullanabilirsiniz. Yeter ki isteyin, bu konuda materyal ve etkinliklere ulaşmak mümkün.

-8-

Toplumsal cinsiyet ile ilgili eğitimcilerle ve ebeveynlerle konuşurken konu hep “ama ya şey olursa..” ya geliyor. Her tarafımızı eşcinsellik korkusu sarmış. Çocukların cinsiyet kimlikleri ve cinsel yönelimleri farklı olabilir ve bunlar doğuştandır. Bu konuda KAOS GL’nin yayınladığı “LGBT Öğrencileri Aile ve Okul Kıskacına Karşı Nasıl Korumalı!” eğitim broşürüne göz atabilirsiniz.

-9-

Okuldaki teneffüs saatleri ve sosyal etkinlikler için de yapılabilecek çok şey var. Örneğin kız futbol takımı kurmak ya da teneffüslerde çocukların birlikte oynayabileceği alanlar yaratmak gibi.. Bilimle ilgili konulara kız öğrencileri teşvik etmek; sosyal etkinliklere katılımda ya da okul meclisinde cinsiyet dengesi gözetmek; bale yapmak isteyen bir oğlan çocuğunun yanında olmak bunlardan sadece birkaçı… (bu konuda Billy Elliot filmini izlemenizi tavsiye ederiz)

-10-

Meslek tanıtımları hemen hemen her yaş düzeyinde yapılır. Mesleklerin tanıtıldığı dersler ya da etkinliklerde toplumsal cinsiyet konuşmak ve bu konuda farkındalık yaratmak için çok önemli alanlardır. Erkek hemşire, kadın cerrah, erkek okul öncesi öğretmeni ya da kadın inşaat mühendisi ile meslekleri tanıtmak mümkün değil mi? Önemli olan çocuklara “Neden Olmasın” diyebilmeleri için alan yaratmak..

Biz 10 küçük öneri sıraladık, bunları yapabilmek hiç de zor değil.. Yapınca da toplumsal cinsiyet eşitsizliğini tamamen ortadan kaldırabilir miyiz? Emin değilim.. “Ama..” demeyi bırakıp elimizdeki koşullarla, mücadele edebileceğimiz her alanda mücadeleye katılmalıyız. Unutmayalım ki mücadelelerde başlangıçlar önemlidir.

Gözde Durmuş

Önemli Not: Bu yazı; zaten halihazırda bu konuda çalışmalar yapan, öneriler sunan, mücadelenin içindeki tanıdığım eğitimcilerin deneyimleri,önerileri ve katkılarından ilham alınarak hazırlanmıştır. İlham veren tüm eğitimcilere teşekkür  ederim.

Yorum Yazın
En Yeni İçeriklerden Hemen Haberdar Ol
Egitimpedia.com'aGiriş Yapın

Egitimpedia Hesabı ile Giriş Yap

Egitimpedia Hesabı Oluşturmak için Tıklayın!