Resimli Romanları Derste Kullanmak

1
1537

Çizgi romanlar sınıflara genellikle gizli gizli sokulmuştur. Bu renkli hikâyelerin hep, dersten kaytarmak isteyen öğrencilerin matematik kitaplarının arasına konup okunduğu düşünülür. Ancak çağdaş resimli romanlar artık okuma becerilerini artırmak, karmaşık kavramları açıklamak ve öğrencileri okumaya heveslendirmek için birer araç olarak ortaya çıkıyor. Pek çok kimse resimli romanları artık edebiyat olarak görmeye başlıyor.

Bugün Amerikalı öğrencilerin çoğu kitaplara ayırdığı zamandan fazlasını görsel medyaya ayırıyor. 2007’de okuma üzerine yapılan bir araştırma, 15-24 yaşları arasındaki ortalama bir Amerikalının günde yedi dakikasını okumaya ayırırken iki buçuk saatini televizyon izleyerek geçirdiğini gösterdi. Aynı araştırmaya göre, bu verideki okuma oranına sadece ödev olduğu için okuyan öğrenciler ve mesleki okumalar da dahildi. Resimli romanlar geleneksel metinlere göre daha fazla görsellik içerdiği için, televizyona kapılmış lise ve üniversite öğrencileri arasında daha fazla okuru kendilerine çekebiliyorlar.

GRE (Graduation Record Exam) ve diğer sınavları düzenleyen Eğitim Sınav Hizmetleri’nin yaptığı araştırmaya göre çocuklar evde okudukları zaman hem okuma hem de matematik sınavlarında daha başarılı oluyorlar. Aynı kuruluş, evde ne kadar farklı okuma materyali bulunursa okuma becerisinin o kadar yüksek olduğunu belirtiyor.

Fun_Home-620x299
Yıllar içinde annem babamın kütüphanesinin çoğunu dağıttı ya da sattı. “Joan, o kadar yardımcı oldun ki…” Cenazeden hemen sonra Joan’a bir kitap hediye etmişti bile. (Fun Home)

Çoğunlukla birlikte değerlendirilseler de resimli roman, çizgi romandan farklıdır. Pazar gazetelerindeki bant karikatürlerin ya da tefrika halindeki süper kahraman hikayelerinin tersine resimli romanlarda, bir okulda ödev olarak verilebilecek bir kitaptaki bütün unsurlar bulunur: Giriş, gelişme, sonuç, bir sorun, karakter gelişimi, çözüm ve daha pek çok edebi özellik. Bununla birlikte resmli romanlarda hikaye paneller ve çizimlerle anlatılır.

İngilizce öğretmeni Cat Turner bu durumu, “Resimli romanı çizgi romandan ayıran en önemli özellik, resimli romanda metnin hem yazılı hem de görsel olmasıdır” diye açıklıyor. “Her karedeki her parça metnin aktarılmasında rol oynar, bu yüzden aslında resimli romanlar dikkatli okuyuculara göredir.”

Bu farklılaştırılmış ve karmaşık hikâye anlatma tarzı özellikle uzun metinlerde zorlanan öğrencilerin işini kolaylaştırabilir. Kısa satırlar ve resimlerin bir araya gelmesi yoluyla öğrenciye aynı bilgi, yine uzun bir paragraf olarak verilir ama bu öğrenciye daha kolay gelir.

Sayfa üzerindeki sınırlamalardan dolayı resimli romanlar verimli yazmayı gerektirir. Okurlar bunu kendileri de deneyebilirler. Resimle metnin bir araya gelmesi öğrencilere ipuçları için daha fazla bağlam sunduğundan öğrenciler metni daha iyi anlayabilir, hatta kelime hazneleri gelişebilir. Okul Kütüphanesi Dergisi’nde bir Hamlet örneğinden söz ediliyor. Buna göre eğitmen sınıfın yarısına Hamlet’i geleneksel metin olarak, diğer yarısına resimli roman versiyonunu veriyor. Resimli romanı okuyanlar metni bir saat önce bitirdikleri gibi daha sonra yapılan anlama sınavında daha yüksek notlar alıyorlar.

Bazı eğitimciler, görsel medyanın giderek yaygınlaşmasıyla birlikte, resimler yoluyla okumanın metin üzerinden okuma kadar önemli olduğu görüşünü savunuyorlar. Resimli romanlar ayrıca standartlara uymayanların da okumaya karşı heyecan duymasını sağlayabiliyor.

Eğitim kitapları yayınlayan Scholastics, “Resimli romanlar geleneksel metinlere ulaşmakta zorlanan öğrenciler için bir yol olabilir” diye açıklıyor. “İyi okuyamadığı düşünülenler bile bu kitaplara hevesle bakıyor. Kitap okumaya ilgi duymayanlar ya da okuyabilseler bile oyun oynamayı ya da bir şeyler izlemeyi tercih eden okurlar, resimli romanlardaki görsel unsurlar sayesinde kendilerini hikâyeye kaptırabiliyorlar.”

Maus-620x331
Hepsi gözümüzün önünden kaybolana kadar bekledik. Bu onları son görüşümüzdü ama bunu bilemezdik. (Maus)

Resimli romanlarla ilgili en önemli eleştirilerden birisi, şiddet, ırkçılık ya da müstehcenliğin tasvir edildiği resimler oluyor. Watchmen ya da Persepolis gibi en ünlü resimli romanlarda ciddi şiddet sahneleri tasvir edilmiş durumda.

Bununla birlikte, resimli roman savunucuları meselenin içerik değil, sunum olduğunu iddia ediyorlar. Okul Kütüphanesi Dergisi’nde belirtildiği gibi bu, araştırmacı Steven Carry’nin “çıplak popo” etkisi olarak ifade ettiği sorun olabilir. Buna göre, “çıplak popo” ifadesi rahatsız edici olmayabilirken bunun resimlenmesi uygunsuz olabilir. Burada tartışmaya sebep olan şey görselin kendisidir, kavram değil.

Daha önce Fun Home resimli romanı üniversite öğrencilerine okuma parçası olarak verildiğinde içeriğindeki cinsellik tasvirleri nedeniyle sert tepkiler aldı. Diğer bir otobiyografik resimli roman, Persepolis’in, içerdiği bir işkence sahnesi nedeniyle ortaokul öğrencilerine okuma ödevi olarak verilmesi eleştirildi.

Bununla birlikte, Canterburry Hikâyeleri, Gazap Üzümleri ve Huckleberry Finn’in Maceraları gibi, şimdi başyapıt olarak görülen ve okullarda okutulan pek çok kitap Amerika tarihinde yasaklanmış ya da sansüre uğramıştı.

Resimli romanlar kendilerine özgü tarzları ve sunumları nedeniyle öğrencilere okuma konusunda pek çok fayda sağlayabilse de bu aynı zamanda eğtimcilerin bu eserleri müfredatla bağdaştırabilmesi zorlaştırıyor.

California Devlet Üniversitesi’nde doçent olan Shelly Hong Xu, öğretmenlerin resimli romanlar konusunda acele etmeden, önce genel olarak ilgilenmelerini öneriyor. Xu, eğitimcilerin bir resimli romana vakit ayırarak kendi kavrama becerilerini değerlendirmeleri gerektiğini savunuyor.

“Bence, öğrencilerin çizgi roman ve resimli roman okurken kullandıkları okuma yazma bilgisi ve becerilerini anlamaları bakımından her öğretmen adayı ve öğretmenin bunu yapması gerekiyor” diyor Xu.

Öğretmenlerin ayrıca resimli romanların üslubu hakkında bilgi sahibi olmaları ve öğrencilerinin en fazla öğrenmek istedikleri ya da en çok ilgilendikleri üslubu bilmeleri de gerekiyor. Doğrudan doğruya tarihsel olaylara odaklanmış ve başlı başına öğretim aracı olarak kullanılabilecek pek çok resimli roman bulunmasına rağmen sınıfta hiçbir değer taşımayacak resimli romanlar da mevcut.

Xu, resimli romanları müfredatla bir araya getirmek isteyen öğretmenlerin velilerden ve idarecilerden gelebilecek tepkilere de hazırlıklı olması gerektiğini söylüyor. Eğitimciler bu metinlerin öğrencilerin okuduklarını daha iyi anlayabilmeleriyle eğitim hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olduğunu ve başka faydaları olacağını açıklamalılar. Öğrenciler resimli romanların derslerde kullanımına fazla tepki göstermeyebilirler ama eğitimcilerin onları bu romanların nasıl okunacağı konusunda hazırlaması ve ortaya çıkabilecek başka zorluklara başa çıkması gerekebilir.

Resimli romanlar elbette sınıflarda yaşanan, çağımızın okuma meselelerini çözecek gibi durmuyor ama kendilerine has hikaye anlatma tarzları ve ilgi çekici görsellikleriyle daha fazla okura ulaşmayı kolaylaştırabilir, keyif için okumayı artırarak iyi bir okuma alışkanlığı edinilmesini sağlayabilirler.

Kaynak: http://www.edudemic.com/teaching-graphic-novels/

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here